Sunucu barındırma (colocation), size ait fiziksel sunucuyu profesyonel bir veri merkezinin kabinine yerleştirerek kesintisiz enerji, iklimlendirme, yedekli internet ve fiziksel güvenlik altyapısından yararlanma hizmetidir. Donanımın mülkiyeti ve üzerindeki yazılım kontrolü tamamen sizde kalır.
Colocation (Sunucu Barındırma) Nedir?
Colocation’ın Türkçe karşılığı sunucu barındırmadır ve iki tarafın sorumluluğunu net biçimde ayırır: donanım, işletim sistemi ve veriler size aittir; veri merkezi ise kabin alanı, elektrik, soğutma, internet bağlantısı ve fiziksel güvenliği sağlar.
Hizmetin kapsamına dört unsur girer: kabin alanı (U bazlı tahsis, 1U’dan tam kabinete kadar), enerji ve iklimlendirme (yedekli güç hattı, sabit sıcaklık kontrolü), bağlantı (carrier neutral, yedekli uplink hatları) ve fiziksel güvenlik (biyometrik geçiş kontrolü, 7/24 kamera izleme, yangın algılama/söndürme sistemleri).
Colocation Nasıl Çalışır? (4 Adımda Süreç)
Colocation süreci dört adımda işler: sunucu donanımını siz temin edersiniz, cihazı veri merkezine kendiniz götürür ya da kargoyla gönderirsiniz, veri merkezi ekibi cihazı size tahsis edilen kabine monte edip enerji ve ağ bağlantılarını yapar, ardından sunucuyu uzaktan erişimle yönetmeye devam edersiniz.
1. Donanım temini: Sunucu, disk, RAID kartı, rack ray kiti sizde; donanım seçimi ve satın alma tamamen sizin sorumluluğunuzdadır.
2. Kurulum ve taşıma: Cihaz elden teslim edilir veya kargoyla gönderilir; veri merkezi ekibi rack montajını yapar.
3. Bağlantı ve enerji: Yedekli güç hattı, uplink port ve IP tahsisi veri merkezi tarafından sağlanır.
4. Uzaktan yönetim: SSH/RDP, KVM over IP, IPMI/iDRAC ile sunucuyu uzaktan yönetirsiniz; fiziksel müdahale gerektiğinde remote hands hizmetine başvurulur.
Bu noktadan sonra sistemin işletilmesi tamamen sizin ekibinizin sorumluluğundadır, aşağıda bunun alternatifini ele alıyoruz.
Colocation, Kiralık Sunucu ve Bulut Arasındaki Fark
Colocation en sık kiralık sunucu (dedicated server) ve paylaşımlı hosting ile karıştırılır; aradaki temel fark donanımın kime ait olduğu ve yönetim sorumluluğunun kimde bulunduğudur. Colocation’da sunucu sizindir, kiralık sunucuda sağlayıcının, bulutta ise fiziksel kaynak sanallaştırılarak paylaşılır.
Colocation şu durumlarda tercih edilir: mevcut sunucu yatırımınız varsa · özel donanım gerekiyorsa (GPU, özel RAID kartı, lisans kilitli cihaz) · donanım üzerinde tam kontrol isteniyorsa · uzun vadede donanım sahipliği daha ekonomikse · lisans veya regülasyon fiziksel donanım gerektiriyorsa.
Kiralık sunucu veya bulut şu durumlarda tercih edilir: donanım satın almak istemiyorsanız · hızlı kurulum gerekiyorsa · donanım arızalarıyla uğraşmak istemiyorsanız · yükünüz değişkense.
Kendi Sunucu Odanızı Kurmak mı, Colocation mı?
Ofis içinde sunucu odası kurmak; kesintisiz güç kaynağı, jeneratör, hassas iklimlendirme, yangın algılama, fiziksel erişim kontrolü ve yedekli internet hattı yatırımlarının tamamını üstlenmek anlamına gelir. Colocation, bu altyapıyı kurmak yerine paylaşarak kullanmanızı sağlar.
Sistem Odası ile Sunucu Odası Aynı Şey mi?
Sunucu odası yalnızca sunucuların bulunduğu alanı tanımlarken, sistem odası sunucularla birlikte ağ ekipmanları, santral, güç sistemleri ve kablolama altyapısını da kapsayan daha geniş bir alandır. Her ikisi de veri merkezinden farklıdır; veri merkezi bu bileşenlerin yedekli ve sertifikalı bir mimariyle kurulduğu, bağımsız denetime tabi tesistir.
Barındırma Seçenekleri: U, Kabin ve Kafes
Sunucu barındırma üç ölçekte sunulur: tekil cihazlar için U bazlı barındırma (1U, 2U, 4U), büyüyen altyapılar için kilitli kabin kiralama (çeyrek 10U, yarım 20U, tam 42U) ve fiziksel olarak ayrılmış alan gerektiren kurumlar için kafes (cage). Seçim, cihaz sayısından çok toplam güç tüketiminize göre yapılır.
Kapasite planlarken sorulacak dört soru:
- Kaç U? Cihazların yükseklik toplamı + %20 büyüme payı.
- Kaç kW? Cihazların gerçek watt tüketimi; nameplate değil, ölçülen tüketim esas alınır.
- Port hızı ve trafik? Paylaşımlı 100 Mbps / garantili 1 Gbps / 10 Gbps; aylık trafik kotası veya 95. persentil ölçümü.
- Kaç IP? Temel pakette genellikle 2-5 IP; /29 veya /28 blok ek ücretlidir.
Bu dört soru, herhangi bir sağlayıcıyla görüşmeye başlamadan önce netleştirilmesi gereken temel parametrelerdir, teklif talep formunuzda da bu dört alan yer almalı.
Sunucu Barındırma Fiyatı Nasıl Hesaplanır?
Sunucu barındırma fiyatı dört değişkene bağlıdır: cihazın kapladığı alan (U veya kabin), taahhüt edilen enerji kotası (amper veya kW), port hızı ile trafik kotası ve ek hizmetler. Enerji tüketimi, günümüzde alan büyüklüğünden daha belirleyici hale gelmiştir.
Bu aralıklar Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye piyasasına yönelik genel bir taramanın sonucudur, tek bir sağlayıcının fiyatı değildir; Dorabase fiyatı olarak okunmamalıdır.
Fiyatı belirleyen unsurlar: Enerji kotası aşımı (ek amper/kWh ücreti), trafik ve port limiti, ek IP blokları, katma değerli hizmetler (DDoS koruma, donanımsal firewall, uzak KVM, yedekleme alanı) ve ödeme vadesidir (12/24/36 ay peşin indirimi).
Sunucunuz Kabine Girdikten Sonra Onu Kim Yönetiyor?
Colocation modelinde veri merkezi kabin alanını, enerjiyi ve bağlantıyı sağlar; sunucunun işletim sistemi, güncellemeleri, yedekleri, izlenmesi ve arıza anındaki müdahalesi ise varsayılan olarak müşterinin sorumluluğundadır. Bu sorumluluğun kimde olacağı, sözleşme öncesinde netleştirilmesi gereken en kritik başlıktır.
Klasik colocation’ın en sık dile getirilen dezavantajı, donanım bakımı ve sistem yönetiminin müşteride kalmasıdır; küçük ve orta ölçekli BT ekipleri için asıl maliyet kabin ücreti değil, bu operasyonel yüktür.
Yönetilen barındırma modelinde altyapı katmanı ile işletim katmanı tek sözleşmede birleşir. Dorabase’in yaklaşımı, kabin/enerji/bağlantıyı sağlayan klasik colocation’ın üzerine işletim sistemi yönetimi, yedekleme, izleme ve olay müdahalesini ekleyen bir 360 derece yönetilen hizmetler modelidir.
Kimler için uygun: Mevcut donanım yatırımı olan, verinin Türkiye’de kalması gereken, iç BT ekibi sınırlı olduğu için işletim yükünü devretmek isteyen orta ve büyük ölçekli kurumlar.
Kimler için uygun değil: Donanım satın almak istemeyen, çok bölgeli global kullanıcı kitlesine hizmet veren, saniyelik otomatik ölçeklenme gerektiren iş yükleri.
Nasıl başlanır: Kapasite ve güç değerlendirmesi → çözüm mimarı görüşmesi → SLA ve taşıma planı.
Sunucunuzu Veri Merkezine Taşıma Süreci
Sunucu taşıma süreci planlanmış bir kesinti penceresi gerektirir ve genellikle şu sırayla yürür: envanter ve bağımlılık çıkarımı, yedek alma ve geri dönüş testi, fiziksel taşıma, kabin montajı ile kablolama, ağ yapılandırması ve doğrulama testleri.
1. Envanter ve bağımlılık çıkarımı: Hangi sistemin hangi sisteme bağlı olduğu haritalanır; sizin ekibiniz yürütür.
2. Yedek alma ve geri dönüş testi: Taşımadan önce alınan yedeğin geri yüklenebildiği doğrulanır; sizin ekibiniz yürütür.
3. Fiziksel taşıma: Sunucu elden veya kargoyla veri merkezine ulaştırılır; siz veya anlaştığınız lojistik firması yürütür.
4. Kabin montajı ve kablolama: Cihaz rack’e monte edilir, güç ve ağ kabloları çekilir; veri merkezi ekibi yürütür.
5. Ağ yapılandırması: IP tahsisi, port ve VLAN ayarları yapılır; veri merkezi ekibiyle koordineli olarak siz yürütürsünüz.
6. Doğrulama testleri: Bağlantı, güç ve erişim testleri yapılıp sistem canlıya alınır; ortak sorumluluktur.
7. Remote hands nedir? Veri merkezi personelinin müşteri adına yaptığı fiziksel işlemlerdir: Yeniden başlatma, kablo değişimi, disk takma, konsol bağlantısı gibi. Genellikle saat bazlı ücretlendirilir ve SLA’da yanıt süresi tanımlı olmalıdır.
Sağlayıcı Seçerken Sorulacak 8 Soru
Sunucu barındırma sağlayıcısı seçerken şu sorular belirleyicidir: kabin ve yedek lokasyonu hangi tesiste, enerji kotası ve aşım bedeli nedir, kaç farklı operatörden bağlantı var, remote hands yanıt süresi SLA’da tanımlı mı, donanım arızasında sorumluluk kimde?
1. Kabin ve yedek lokasyonu hangi tesiste? İyi cevap, tesisin adını ve varsa ikinci/yedek lokasyonunu açıkça verir.
2. Enerji kotası ve aşım bedeli nedir? İyi cevap, kW/amper başına net bir rakam ve aşım durumunda uygulanacak ücreti sözleşmeyle gösterir.
3. Kaç farklı operatörden bağlantı var? İyi cevap, carrier neutral yapı ve en az iki farklı operatör adını belirtir.
4. SLA uptime ve tazminat maddesi nedir? İyi cevap, yazılı bir uptime taahhüdü ve hedefin altında kalındığında uygulanacak tazminatı tanımlar.
5. Remote hands kapsamı ve yanıt süresi nedir? İyi cevap, hangi işlemlerin dahil olduğunu ve garanti edilen yanıt süresini (örn. 1 saat) verir.
6. Donanım arızasında sorumluluk kimde? İyi cevap, klasik colocation’da bunun müşteride olduğunu, yönetilen modelde tesise geçtiğini açıkça ayırır.
7. KVKK ve veri lokasyonu nasıl ele alınıyor? İyi cevap, verinin tutulduğu fiziksel lokasyonu ve erişim/denetim kayıtlarının nasıl tutulduğunu belirtir.
8. Sözleşme sonu çıkış ve taşıma koşulları nedir? İyi cevap, donanımınızı geri alma/taşıma sürecinin süresini ve ek maliyetini önceden tanımlar.
Sık Sorulan Sorular
Colocation (sunucu barındırma) nedir ve nasıl çalışır?
Colocation, size ait fiziksel sunucuyu bir veri merkezinin kabinine yerleştirip enerji, soğutma, bağlantı ve fiziksel güvenlik altyapısından yararlanmanızı sağlayan hizmettir. Donanım sizindir; veri merkezi sadece kabin alanı, enerji ve bağlantıyı sağlar. Sunucu kabine monte edildikten sonra siz uzaktan erişimle yönetimi sürdürürsünüz.
Colocation ile kiralık sunucu arasındaki temel fark nedir?
Colocation’da sunucu donanımı size aittir ve veri merkezi sadece alan/enerji/bağlantı sağlar. Kiralık sunucuda (dedicated server) donanım sağlayıcıya aittir, siz sadece kiralarsınız; arıza durumunda sağlayıcı donanımı değiştirir, colocation’da bu sorumluluk size veya remote hands hizmetine kalır.
Sunucu barındırma fiyatı neye göre belirlenir?
Fiyat dört değişkene bağlıdır: kapladığı alan (U veya kabin), taahhüt edilen enerji kotası (kW/amper), port hızı ile trafik kotası ve ek hizmetler (DDoS koruma, IP blokları, remote hands). Enerji tüketimi günümüzde alan büyüklüğünden daha belirleyici hale gelmiştir.
Kaç U alan ve kaç kW güç gerektiğini nasıl hesaplarım?
U hesabı, cihazlarınızın yükseklik toplamına yaklaşık %20 büyüme payı eklenerek yapılır. kW hesabı ise cihazların nameplate değeri değil, gerçek ölçülen watt tüketimidir. Bu iki rakam, sağlayıcıdan alacağınız teklifin temelini oluşturur.
Sistem odası ile sunucu odası arasındaki fark nedir?
Sunucu odası yalnızca sunucuların bulunduğu alandır; sistem odası buna ek olarak ağ ekipmanları, santral, güç sistemleri ve kablolama altyapısını kapsar. Veri merkezi ise bu bileşenlerin yedekli ve sertifikalı bir mimariyle kurulduğu, bağımsız denetime tabi bir tesistir, ikisinden de farklıdır.
Kendi sunucu odamı kurmak mı, colocation mı daha mantıklı?
Kendi sunucu odası, UPS, jeneratör, iklimlendirme ve yangın söndürme sistemlerinin tamamına yatırım yapmanızı gerektirir. Colocation bu altyapıyı paylaşarak kullanmanızı sağlar ve genellikle daha düşük ilk yatırımla, daha hızlı devreye alınır. Seçim, ölçeğinize ve mevcut yatırımınıza bağlıdır.
Sunucumu veri merkezine nasıl taşırım?
Süreç envanter çıkarımı, yedek alma ve test, fiziksel taşıma, kabin montajı, ağ yapılandırması ve doğrulama testleriyle ilerler. Planlanmış bir kesinti penceresi gerekir ve her adımda kimin sorumlu olduğunun önceden netleştirilmesi taşıma riskini azaltır.
Remote hands nedir, hangi işlemleri kapsar?
Remote hands, veri merkezi personelinin müşteri adına yaptığı fiziksel işlemlerdir: yeniden başlatma, kablo değişimi, disk takma, konsol bağlantısı gibi. Genellikle saat bazlı ücretlendirilir; SLA’da yanıt süresinin tanımlı olması önemlidir.
Donanım arızalandığında sorumluluk kimde?
Klasik colocation’da donanım arızasında müdahale sizin sorumluluğunuzdadır veya ücretli remote hands ile çözülür. Yönetilen barındırma modelinde ise bu sorumluluk sağlayıcıya geçer ve 7/24 izleme ile olay müdahalesi hizmete dahil olur.
Colocation KVKK açısından yeterli mi?
Verinin Türkiye’de bir tesiste tutulması KVKK açısından tek başına yeterli değildir; erişim kontrolü, denetim kayıtları ve veri işleyenle yazılı sözleşme de gerekir. Colocation seçerken sağlayıcının bu gereksinimleri karşılayan bir yapılandırma sunup sunmadığını sorun.
Colocation’da asıl karar kabin fiyatı değil, sunucu kabine girdikten sonraki işletim sorumluluğunun kimde olacağıdır. Klasik colocation donanım kontrolünü size bırakırken günlük işletim yükünü de üstünüze yükler; yönetilen barındırma bu yükü tek sözleşme altında devretmenizi sağlar. Mevcut donanımınız ve güç ihtiyacınız için doğru barındırma modelini birlikte belirleyelim.
Kaynakça
KEYDAL — Sunucu Barındırma Fiyatları 2026 Rehberi: https://www.keydal.tr/blog/sunucu-barindirma-fiyatlari-rehberi-2026
Uptime Institute — Tier Classification System: https://uptimeinstitute.com/tiers
Türk Standardları Enstitüsü — TS ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Belgelendirmesi: https://www.tse.org.tr/bilgi-guvenligi-yonetim-sistemi-bgys-belgelendirmesi-ts-iso-iec-27001/
Kişisel Verileri Koruma Kurumu — Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükler: https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/2040/Veri-Guvenligine-Iliskin-Yukumlulukler