{"id":317,"date":"2026-09-23T08:41:40","date_gmt":"2026-09-23T08:41:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dorabase.com\/blog\/?p=317"},"modified":"2026-09-23T08:41:41","modified_gmt":"2026-09-23T08:41:41","slug":"bulut-yedekleme-nedir-kurumsal-yedekleme-nasil-kurgulanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dorabase.com\/blog\/bulut-yedekleme-nedir-kurumsal-yedekleme-nasil-kurgulanir\/","title":{"rendered":"Bulut Yedekleme Nedir, Kurumsal Yedekleme Nas\u0131l Kurgulan\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n

“Yedekleme yap\u0131l\u0131yor” san\u0131l\u0131r, ama BT ekiplerinin \u00e7o\u011fu zaman yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey senkronizasyondur. Senkronize edilen bir dosya silinir ya da fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131yla \u015fifrelenirse, kopyas\u0131 da ayn\u0131 anda silinir ve \u015fifrelenir. Bu yaz\u0131,\u00a0bulut yedekleme<\/strong>\u00a0kurgusunu \u00fc\u00e7 somut soruya indiriyor: ne kadar veri kayb\u0131n\u0131 g\u00f6ze alabilirsiniz, sistem kapal\u0131yken ne kadar s\u00fcre tolere edebilirsiniz ve yede\u011finiz sald\u0131rgan\u0131n eri\u015febildi\u011fi a\u011fda m\u0131 duruyor. Cevaplar RPO, RTO ve “a\u011f d\u0131\u015f\u0131l\u0131k” kavramlar\u0131nda sakl\u0131; \u00fc\u00e7\u00fc de a\u015fa\u011f\u0131da tek tek \u00f6l\u00e7\u00fclebilir h\u00e2le geliyor. Bu \u00fc\u00e7 kavram\u0131 yaz\u0131l\u0131 h\u00e2le getirmeden al\u0131nan hi\u00e7bir yedekleme teklifi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc fiyat fark\u0131n\u0131n nereden geldi\u011fini anlamak da bu say\u0131lara bakmadan m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u0130\u00e7indekiler<\/p>\n

    \n
  1. Bulut Yedekleme Nedir?<\/a><\/li>\n
  2. Bulut Yedekleme ile Bulut Depolama ve Senkronizasyon Ayn\u0131 \u015eey De\u011fildir<\/a><\/li>\n
  3. Yedekleme Modelleri ve Hangisinin Neye Yarad\u0131\u011f\u0131<\/a><\/li>\n
  4. RTO ve RPO: Yedekleme Karar\u0131n\u0131n Tek \u00d6l\u00e7\u00fclebilir Taraf\u0131<\/a><\/li>\n
  5. KVKK Bulut Yedeklemeden Tam Olarak Ne \u0130stiyor?<\/a><\/li>\n
  6. Felaket Kurtarma (FKM) Yedeklemenin Ayn\u0131s\u0131 De\u011fildir<\/a><\/li>\n
  7. Bulut Yedekleme Sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 Se\u00e7erken Sorulacak 7 Soru<\/a><\/li>\n
  8. S\u0131k Yap\u0131lan Be\u015f Hata<\/a><\/li>\n
  9. Sonu\u00e7<\/a><\/li>\n
  10. S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/a><\/li>\n <\/ol>\n<\/div>\n\n\n\n

    Bulut Yedekleme Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

    Bulut yedekleme, sunucu ve son kullan\u0131c\u0131 cihazlar\u0131ndaki verilerin belirli aral\u0131klarla kopyalanarak kurum a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki bir veri merkezinde, geri y\u00fcklenebilir s\u00fcr\u00fcmler h\u00e2linde saklanmas\u0131d\u0131r. Amac\u0131 dosyaya her yerden eri\u015fmek de\u011fil, veri kaybedildi\u011finde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir s\u00fcre i\u00e7inde ge\u00e7mi\u015f bir ana d\u00f6nebilmektir. (\u0130ngilizcesi backup<\/em>; bulutta yap\u0131lan s\u00fcr\u00fcm\u00fcne ise cloud backup<\/em> denir.)<\/p>\n\n\n\n

    Yedekleme nedir sorusuna verilen cevap \u00e7o\u011fu zaman ar\u015fivlemeyle kar\u0131\u015f\u0131yor; oysa ikisinin amac\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Yedek, bir olaydan sonra\u00a0geri d\u00f6nmek<\/em>\u00a0i\u00e7indir; ar\u015fiv ise eri\u015fim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck veriyi uzun s\u00fcre\u00a0saklamak<\/em>\u00a0i\u00e7indir. Dolay\u0131s\u0131yla “ar\u015fivimiz var, yede\u011fimiz de say\u0131l\u0131r” varsay\u0131m\u0131 \u00e7o\u011fu kurumda yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131kar: ar\u015fiv geri y\u00fckleme h\u0131z\u0131 ve s\u00fcr\u00fcm derinli\u011fi i\u00e7in tasarlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Pratikte bu fark \u015f\u00f6yle ortaya \u00e7\u0131kar: bir ar\u015fivden tek bir e-postay\u0131 dakikalar i\u00e7inde bulup geri getirmek genellikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ar\u015fivleme sistemleri hacim ve maliyet i\u00e7in optimize edilmi\u015ftir, h\u0131z i\u00e7in de\u011fil.
    <\/p>\n\n\n\n

    \n

    Mevcut yedekleme kurgunuzun RTO ve RPO de\u011ferlerini birlikte \u00e7\u0131karal\u0131m.<\/p>\n \u00dccretsiz De\u011ferlendirme \u2192<\/a>\n<\/div>\n\n\n\n

    Bulut Yedekleme ile Bulut Depolama ve Senkronizasyon Ayn\u0131 \u015eey De\u011fildir<\/h2>\n\n\n\n

    Bulut depolama dosyan\u0131n g\u00fcncel h\u00e2lini tutar, bulut yedekleme ise dosyan\u0131n ge\u00e7mi\u015f s\u00fcr\u00fcmlerini tutar.<\/strong> Senkronizasyon bir de\u011fi\u015fikli\u011fi t\u00fcm kopyalara yayar; bu y\u00fczden silinen veya \u015fifrelenen bir dosya, senkronize edilmi\u015f kopyalarda da silinir ve \u015fifrelenir.<\/p>\n\n\n\n

    Aradaki fark \u00fc\u00e7 teknik unsurda somutla\u015f\u0131r: s\u00fcr\u00fcm ge\u00e7mi\u015fi (dosyan\u0131n ka\u00e7 eski h\u00e2line d\u00f6n\u00fclebildi\u011fi), saklama penceresi (retention<\/em>, bu s\u00fcr\u00fcmlerin ne kadar s\u00fcre tutuldu\u011fu) ve geri y\u00fckleme gran\u00fclerli\u011fi (tek bir dosyan\u0131n m\u0131 yoksa t\u00fcm sunucunun mu geri y\u00fcklenebildi\u011fi). T\u00fcketici s\u0131n\u0131f\u0131 senkronizasyon servisleri genellikle bu \u00fc\u00e7\u00fcnde de s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; “klas\u00f6r\u00fcm\u00fc buluta at\u0131yorum, yede\u011fim var” yan\u0131lg\u0131s\u0131 tam olarak burada k\u0131r\u0131l\u0131yor. Bir dosya sistemi genelinde \u015fifrelenirse, senkronizasyon o \u015fifreli h\u00e2li de \u00fcretim a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131madan, ayn\u0131 hesap alt\u0131nda \u00e7o\u011falt\u0131r. Bu y\u00fczden bir senkronizasyon servisinin ‘s\u00fcr\u00fcm ge\u00e7mi\u015fi’ \u00f6zelli\u011fi olmas\u0131 da tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir; s\u00fcr\u00fcmlerin ne kadar geriye gitti\u011fi ve o s\u00fcr\u00fcmlere kimin, hangi yetkiyle eri\u015febildi\u011fi ayr\u0131ca kontrol edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

    Bu ayr\u0131m \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 ve sald\u0131r\u0131 senaryolar\u0131nda<\/a> as\u0131l soru “kopyam var m\u0131” de\u011fil, “kopyam sald\u0131rgan\u0131n eri\u015femeyece\u011fi bir yerde mi” sorusudur.<\/p>\n\n\n\n

    Yedekleme Modelleri ve Hangisinin Neye Yarad\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n\n\n\n

    Yedekleme modelleri kopyan\u0131n nerede durdu\u011funa g\u00f6re ayr\u0131\u015f\u0131r: ayn\u0131 binada duran bir kopya h\u0131zl\u0131 geri y\u00fckler ama bina veya a\u011f etkilendi\u011finde birlikte kaybolur; a\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda duran bir kopya daha yava\u015f geri y\u00fckler ama lokasyon riskini ortadan kald\u0131r\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, model se\u00e7imini bu iki eksende \u00f6zetliyor.<\/p>\n\n\n\n\n \n \n \n \n \n \n \n \n
    Model<\/th>\n Verinin durdu\u011fu yer<\/th>\n Tipik RPO band\u0131<\/th>\n Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131na direnci<\/th>\n Kime uygun<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
    Yerel disk \/ harici disk<\/td>\n Ayn\u0131 binada, \u00e7o\u011funlukla ayn\u0131 a\u011fda<\/td>\n Manuel; son kopyadan bu yana ge\u00e7en s\u00fcre<\/td>\n D\u00fc\u015f\u00fck: a\u011fdaki bir zararl\u0131 yede\u011fe de ula\u015f\u0131r<\/td>\n Tek lokasyonlu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ek, ikincil kopya olarak<\/td>\n <\/tr>\n
    NAS \/ yerel yedekleme sunucusu<\/td>\n Ayn\u0131 binada, ayr\u0131 cihaz<\/td>\n Saatler<\/td>\n Orta: a\u011fdan ayr\u0131lmad\u0131k\u00e7a risk s\u00fcrer<\/td>\n B\u00fcy\u00fck veri setinde h\u0131zl\u0131 geri y\u00fckleme ihtiyac\u0131<\/td>\n <\/tr>\n
    Bulut yedekleme (a\u011f d\u0131\u015f\u0131 kopya)<\/td>\n Farkl\u0131 lokasyondaki veri merkezi<\/td>\n Dakikalar\u2013saatler<\/td>\n Y\u00fcksek: kopya \u00fcretim a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda<\/td>\n Tek binaya ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmak istemeyen her kurum<\/td>\n <\/tr>\n
    Hibrit (yerel + bulut)<\/td>\n \u0130kisi birden<\/td>\n Yerelde dakikalar, bulutta saatler<\/td>\n Y\u00fcksek<\/td>\n Hem h\u0131zl\u0131 geri y\u00fckleme hem lokasyon ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gereken kurumlar<\/td>\n <\/tr>\n
    Felaket kurtarma (yaln\u0131zca yedek de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r kopya)<\/td>\n \u0130kincil veri merkezi<\/td>\n Dakikalar<\/td>\n Y\u00fcksek<\/td>\n Kesinti tolerans\u0131 saatlerle de\u011fil dakikalarla \u00f6l\u00e7\u00fclen i\u015f y\u00fckleri<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

    Tabloyu okurken en sa\u011fdaki s\u00fctuna de\u011fil, “Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131na direnci” s\u00fctununa bak\u0131n; bir\u00e7ok kurum yaln\u0131zca geri y\u00fckleme h\u0131z\u0131na odaklan\u0131p bu s\u00fctunu atl\u0131yor, oysa bir sald\u0131r\u0131 an\u0131nda as\u0131l belirleyici olan budur.<\/p>\n\n\n\n

    \n

    Bu modeller birbirinin alternatifi de\u011fil, katman\u0131d\u0131r. Tek ba\u015f\u0131na yeterli olan model yoktur; CISA’n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi 3-2-1 kural\u0131<\/strong> (\u00fc\u00e7 kopya, iki farkl\u0131 ortam t\u00fcr\u00fc, bir kopya saha d\u0131\u015f\u0131) zaten bu katmanlar\u0131n birle\u015fimidir.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \"3-2-1<\/figure>\n\n\n\n

    Bu katmanlardan hangisinin se\u00e7ilece\u011fi “farkl\u0131 lokasyondaki veri merkezinde” duran bir kopyan\u0131n nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r; bu konuyu ayr\u0131ca sunucu bar\u0131nd\u0131rma<\/a> yaz\u0131m\u0131zda i\u015fledik.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    RTO ve RPO: Yedekleme Karar\u0131n\u0131n Tek \u00d6l\u00e7\u00fclebilir Taraf\u0131<\/h2>\n\n\n\n

    RPO (Recovery Point Objective), bir kesintiden sonra verinin hangi ana kadar geri getirilmesi gerekti\u011fini; RTO (Recovery Time Objective) ise sistemin kurtarma a\u015famas\u0131nda en fazla ne kadar kalabilece\u011fini g\u00f6sterir. \u0130kisi de dakika cinsinden yaz\u0131lmad\u0131k\u00e7a yedekleme politikas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

    NIST SP 800-34 Rev. 1’e g\u00f6re “RPO nedir?<\/strong>” sorusunun cevab\u0131, bir kesintiden sonra verinin geri getirilmesi gereken zaman noktas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir; “RTO nedir?<\/strong>” sorusunun cevab\u0131 ise bir bilgi sisteminin, kurumun misyonunu veya i\u015f s\u00fcre\u00e7lerini olumsuz etkilemeden kurtarma a\u015famas\u0131nda kalabilece\u011fi toplam s\u00fcredir (NIST SP 800-34 Rev. 1). \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir kavram olan MTD (Azami Tolere Edilebilir Kesinti), RTO’yu bir \u00fcst \u00e7er\u00e7eveye oturtur: NIST’e g\u00f6re RTO ile geri y\u00fcklemeden sonraki yeniden i\u015fleme\/mutabakat s\u00fcresinin toplam\u0131 MTD’nin i\u00e7inde kalmal\u0131d\u0131r. Yani RTO’yu tek ba\u015f\u0131na belirlemek yetmez; verinin sisteme yeniden girilmesi veya mutabakat yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcre de bu toplam\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    \u00d6rne\u011fin sistemin kendisi iki saatte aya\u011fa kalk\u0131yor olsa bile, muhasebe ekibinin geri y\u00fcklenen kay\u0131tlar\u0131 elle kontrol edip mutabakat yapmas\u0131 bir g\u00fcn daha s\u00fcr\u00fcyorsa, ger\u00e7ek kesinti s\u00fcresi iki saat de\u011fil bir g\u00fcn iki saattir.<\/p>\n\n\n\n

    \"RPO<\/figure>\n\n\n\n

    Hedef RPO \/ RTO’yu Nas\u0131l Hesaplars\u0131n\u0131z?<\/h3>\n\n\n\n

    Piyasa ortalamas\u0131 ya da ba\u015fka bir m\u00fc\u015fterinin say\u0131s\u0131yla bu tabloyu doldurmay\u0131n; a\u015fa\u011f\u0131daki tablo kendi verinizle doldurulmak \u00fczere tasarland\u0131. Bo\u015f h\u00fccreler bilin\u00e7li olarak bo\u015f b\u0131rak\u0131ld\u0131: bu tabloyu doldurmadan hi\u00e7bir sa\u011flay\u0131c\u0131dan teklif istemeyin.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n \n \n \n
    \u0130\u015f y\u00fck\u00fc<\/th>\n 1 saatlik veri kayb\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/th>\n Sistem kapal\u0131yken saatlik kay\u0131p<\/th>\n Geri y\u00fckleme sonras\u0131 mutabakat s\u00fcresi<\/th>\n \u00c7\u0131kan karar: hedef RPO \/ RTO<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
    Muhasebe \/ ERP veritaban\u0131<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026 dakika \/ \u2026 saat<\/td><\/tr>\n
    E-ticaret \/ sipari\u015f sistemi<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026 dakika \/ \u2026 saat<\/td><\/tr>\n
    Kurumsal e-posta<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026 dakika \/ \u2026 saat<\/td><\/tr>\n
    Dosya sunucusu<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026 dakika \/ \u2026 saat<\/td><\/tr>\n
    Geli\u015ftirme \/ test ortam\u0131<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026<\/td>\u2026 dakika \/ \u2026 saat<\/td><\/tr>\n <\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
    \n

    Tablodaki son s\u00fctun b\u00fct\u00fcn i\u015f y\u00fckleri i\u00e7in ayn\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsa tablo yanl\u0131\u015f doldurulmu\u015ftur. Tek bir RPO\/RTO hedefini t\u00fcm sistemlere uygulamak, kritik olmayan i\u015f y\u00fck\u00fc i\u00e7in fazla \u00f6demek ve kritik olan i\u00e7in yetersiz kalmak demektir.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n

    RTO ve RPO hedeflerinizi yaz\u0131ya d\u00f6kt\u00fcn\u00fcz m\u00fc? \u00c7\u00f6z\u00fcm mimar\u0131m\u0131z mevcut kurgunuzu inceleyip uygulanabilir bir plan \u00e7\u0131kars\u0131n.<\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcm Mimar\u0131yla G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u2192<\/a>\n<\/div>\n\n\n\n

    KVKK Bulut Yedeklemeden Tam Olarak Ne \u0130stiyor?<\/h2>\n\n\n\n

    KVKK’n\u0131n Ki\u015fisel Veri G\u00fcvenli\u011fi Rehberi, yedeklenen ki\u015fisel verilere yaln\u0131zca sistem y\u00f6neticisinin eri\u015febilmesini ve veri seti yedeklerinin mutlaka a\u011f d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015far. Yani s\u00fcrekli senkronize, \u00fcretim a\u011f\u0131ndan eri\u015filebilir bir kopya tek ba\u015f\u0131na bu \u015fart\u0131 kar\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n\n \n \n \n
    Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck<\/th>\n Kaynak<\/th>\n Pratikte ne demek<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
    Yedek veri setleri a\u011f d\u0131\u015f\u0131nda tutulmal\u0131, yaln\u0131zca sistem y\u00f6neticisi eri\u015febilmeli<\/td>KVKK Ki\u015fisel Veri G\u00fcvenli\u011fi Rehberi, 3.6<\/td>\u00dcretim a\u011f\u0131ndan mount edilmi\u015f bir yedek diski “a\u011f d\u0131\u015f\u0131” say\u0131lmaz<\/td><\/tr>\n
    Yedekleme cihazlar\u0131 ayr\u0131 ve ek g\u00fcvenlikli bir odada, kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda kilit alt\u0131nda, giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f kay\u0131tl\u0131 tutulmal\u0131<\/td>Ayn\u0131 rehber, 3.3<\/td>Fiziksel g\u00fcvenlik de yedekleme kapsam\u0131ndad\u0131r, yaln\u0131zca \u015fifreleme de\u011fil<\/td><\/tr>\n
    Bulutta depolanan ki\u015fisel veriler \u015fifrelenmeli; her bulut \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ayr\u0131 \u015fifreleme anahtar\u0131 kullan\u0131lmal\u0131, uzaktan eri\u015fimde iki kademeli do\u011frulama uygulanmal\u0131<\/td>Ayn\u0131 rehber, 3.4<\/td>Tek anahtarla y\u00f6netilen \u00e7ok sa\u011flay\u0131c\u0131l\u0131 kurgu uyumsuzdur<\/td><\/tr>\n
    Hizmet ili\u015fkisi bitti\u011finde \u015fifreleme anahtarlar\u0131n\u0131n t\u00fcm kopyalar\u0131 yok edilmeli<\/td>Ayn\u0131 rehber, 3.4<\/td>\u00c7\u0131k\u0131\u015f (exit) plan\u0131 s\u00f6zle\u015fmeye yaz\u0131lmal\u0131<\/td><\/tr>\n
    Sa\u011flay\u0131c\u0131 (veri i\u015fleyen) ile veri sorumlusu, veri g\u00fcvenli\u011finden m\u00fc\u015ftereken sorumludur<\/td>6698 say\u0131l\u0131 Kanun m.12\/2, rehberde aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2liyle<\/td>Yedeklemeyi d\u0131\u015far\u0131ya vermek sorumlulu\u011fu devretmez<\/td><\/tr>\n
    Veri ihlali \u00f6\u011frenildi\u011fi andan itibaren en ge\u00e7 72 saat i\u00e7inde Kurula bildirilmeli<\/td>KVKK Kurul Karar\u0131 24.01.2019, 2019\/10<\/td>A\u015fa\u011f\u0131daki Temel \u00c7\u0131kar\u0131m’a bak\u0131n<\/td><\/tr>\n <\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
    \n

    Yedekleme bir BT tercihi de\u011fil, bir uyum bile\u015fenidir. Bir fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 olay\u0131nda hangi verinin etkilendi\u011fini Kurula bildirebilmeniz i\u00e7in \u00f6nce geri y\u00fckleyip bakman\u0131z gerekir; 72 saatlik bildirim s\u00fcresinden uzun bir RTO, teknik bir gecikme de\u011fil bir uyum riskidir.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    KVKK’n\u0131n a\u011f d\u0131\u015f\u0131l\u0131k \u015fart\u0131, kurumun kulland\u0131\u011f\u0131 di\u011fer\u00a0bulut hizmetleri<\/a>\u00a0i\u00e7in de ge\u00e7erlidir; her \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in ayr\u0131 anahtar y\u00f6netimi bu \u015fart\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Denetim s\u0131ras\u0131nda sorulan soru genellikle ‘yedek al\u0131yor musunuz’ de\u011fil, ‘bu yede\u011fe kimin, hangi ko\u015fulda eri\u015fti\u011fini g\u00f6sterebilir misiniz’ sorusudur; bu da eri\u015fim kay\u0131tlar\u0131n\u0131n da yedekleme kurgusunun bir par\u00e7as\u0131 olarak tutulmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n

    Felaket Kurtarma (FKM) Yedeklemenin Ayn\u0131s\u0131 De\u011fildir<\/h2>\n\n\n\n

    Yedekleme veriyi geri getirir, felaket kurtarma ise hizmeti geri getirir.<\/strong> Felaket kurtarma merkezi (FKM, disaster recovery<\/em>), birincil sistem kullan\u0131lamaz h\u00e2le geldi\u011finde i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn devral\u0131nabilece\u011fi ikincil bir ortamd\u0131r; yaln\u0131zca veri kopyas\u0131 de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r bir kopya bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Fkm nedir sorusunu bu ayr\u0131m \u00fczerinden yan\u0131tlamak daha do\u011frudur: yedek bir dosyay\u0131 geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr, felaket kurtarma ise bir uygulamay\u0131 ayakta tutar. \u0130\u015f s\u00fcreklili\u011fi y\u00f6netim sistemleri i\u00e7in ISO 22301:2019 standard\u0131, bu ikisini birbirinden ay\u0131ran ve bir kurumun kurtarma kapasitesini planl\u0131 bir \u00e7er\u00e7eveye oturtan referans noktalardan biridir.<\/p>\n\n\n\n

    Buradaki ikinci, kar\u015f\u0131-sezgisel nokta \u015fu: kesintilerin ba\u015f nedeni h\u00e2l\u00e2 enerji altyap\u0131s\u0131d\u0131r: UPS, transfer \u015falteri ve jenerat\u00f6r ar\u0131zalar\u0131 bask\u0131nd\u0131r (Uptime Institute, 2026). Yani felaket plan\u0131n\u0131 yaln\u0131zca siber sald\u0131r\u0131 senaryosuna kurmak eksik bir pland\u0131r; ayn\u0131 senaryo bir elektrik ar\u0131zas\u0131nda da devreye girebilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

    Do\u011fru FKM kurgusu, \u00f6ncelikle do\u011fru\u00a0veri merkezi se\u00e7imi<\/a>\u00a0ile ba\u015flar; ikincil ortam\u0131n birincil sistemle ayn\u0131 risk zincirini payla\u015fmamas\u0131 gerekir. Ayn\u0131 elektrik \u015febekesine, ayn\u0131 fiber g\u00fczerg\u00e2h\u0131na veya ayn\u0131 b\u00f6lgesel risk profiline ba\u011fl\u0131 iki veri merkezi, k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde ‘ikinci lokasyon’ g\u00f6r\u00fcnse de pratikte tek bir ar\u0131za noktas\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor demektir.<\/p>\n\n\n\n

    Bulut Yedekleme Sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 Se\u00e7erken Sorulacak 7 Soru<\/h2>\n\n\n\n

    Bulut yedekleme sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 se\u00e7imi \u00fcr\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131yla de\u011fil, yedi sorunun yaz\u0131l\u0131 cevab\u0131yla yap\u0131l\u0131r:<\/strong> taahh\u00fct edilen RPO ve RTO, yede\u011fin a\u011f d\u0131\u015f\u0131nda tutulup tutulmad\u0131\u011f\u0131, silmenin nas\u0131l engellendi\u011fi, geri y\u00fckleme testi s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, anahtar y\u00f6netimi, verinin bulundu\u011fu \u00fclke ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f plan\u0131.<\/p>\n\n\n\n

    1. Taahh\u00fct edilen RPO ve RTO dakika cinsinden yaz\u0131l\u0131 m\u0131?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    “G\u00fcnl\u00fck yedek al\u0131yoruz” bir RPO taahh\u00fcd\u00fc de\u011fildir. S\u00f6zle\u015fmede kurtarma noktas\u0131 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve hedef geri y\u00fckleme s\u00fcresinin rakamla yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyin.<\/p>\n\n\n\n

    2. Yedek kopya \u00fcretim a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 tutuluyor?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    KVKK rehberi bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015fart ko\u015fuyor. Sa\u011flay\u0131c\u0131dan, yedek deposunun \u00fcretim kimlik bilgileriyle eri\u015filemedi\u011fini mimari olarak anlatmas\u0131n\u0131 isteyin.<\/p>\n\n\n\n

    3. Depolama “yaln\u0131zca ekleme” (append-only) mi, ger\u00e7ekten de\u011fi\u015ftirilemez (immutable) mi?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    \u0130kisi ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir: yaln\u0131zca ekleme yap\u0131lan bir depo mevcut kopyalar\u0131n \u00fczerine yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller ama silinmesini engellemeyebilir. Silmenin nas\u0131l engellendi\u011fini ve silme talebinin ka\u00e7 ki\u015finin onay\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu sorun.<\/p>\n\n\n\n

    4. Geri y\u00fckleme testi ne s\u0131kl\u0131kla ve kim taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    CISA, ekibin veriyi hem tam hem k\u0131smi geri y\u00fckleyebildi\u011fini ve en az yedi g\u00fcn geriye d\u00f6n\u00fck geri alabildi\u011fini test etmeyi \u00f6neriyor. Test raporunun size de verilmesini s\u00f6zle\u015fmeye yazd\u0131r\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

    5. \u015eifreleme anahtarlar\u0131 kimde ve her \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in ayr\u0131 m\u0131?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    KVKK rehberi her bulut \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ayr\u0131 anahtar istiyor. Anahtarlar\u0131n sizde mi sa\u011flay\u0131c\u0131da m\u0131 oldu\u011funu ve hizmet bitti\u011finde t\u00fcm kopyalar\u0131n\u0131n nas\u0131l imha edildi\u011fini yaz\u0131l\u0131 olarak isteyin.<\/p>\n\n\n\n

    6. Veri hangi \u00fclkede duruyor ve muhatap t\u00fczel ki\u015filik T\u00fcrkiye’de mi?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    M\u00fc\u015fterek sorumluluk gere\u011fi bir ihlalde Kurula siz bildirim yapacaks\u0131n\u0131z; bilgiyi 72 saat i\u00e7inde alabilece\u011finiz, T\u00fcrkiye’de muhatab\u0131 olan bir yap\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sorgulay\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

    7. \u00c7\u0131k\u0131\u015f plan\u0131 var m\u0131?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    Yedeklerinizi ba\u015fka bir sa\u011flay\u0131c\u0131ya ya da kendi ortam\u0131n\u0131za ta\u015f\u0131man\u0131n s\u00fcresi, bi\u00e7imi ve maliyeti s\u00f6zle\u015fmede tan\u0131ml\u0131 olmal\u0131. Tan\u0131ml\u0131 de\u011filse, kurtarma plan\u0131n\u0131z sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    \n

    Bu yedi sorunun alt\u0131s\u0131 s\u00f6zle\u015fmeyle, yaln\u0131zca biri teknolojiyle ilgilidir. Yedekleme kurgusundaki ger\u00e7ek risk \u00e7o\u011funlukla \u00fcr\u00fcnde de\u011fil, taahh\u00fcd\u00fcn yaz\u0131l\u0131 olmamas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    S\u0131k Yap\u0131lan Be\u015f Hata<\/h2>\n\n\n\n

    Yedekleme kurgular\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen hata yedek almamak de\u011fil, hi\u00e7 geri y\u00fckleme denemesi yapmamakt\u0131r.<\/strong>\u00a0Yede\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 test edilmedik\u00e7e bir varsay\u0131md\u0131r; kurtarma an\u0131nda ilk kez denenen bir s\u00fcre\u00e7, kurtarman\u0131n kendisinden daha uzun s\u00fcrebilir. A\u015fa\u011f\u0131daki be\u015f hatan\u0131n ortak noktas\u0131, hi\u00e7birinin yedek alma an\u0131nda de\u011fil, geri y\u00fckleme an\u0131nda fark edilmesidir; yani maliyeti en y\u00fcksek olan hata t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

    1. Geri y\u00fckleme testi hi\u00e7 yap\u0131lm\u0131yor<\/strong>: Yedek al\u0131n\u0131yor ama geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc do\u011frulanm\u0131yor; ilk test genellikle ger\u00e7ek bir kriz an\u0131nda yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

    2. Senkronizasyon yedek say\u0131l\u0131yor<\/strong>: Yukar\u0131da anlat\u0131lan yan\u0131lg\u0131: s\u00fcrekli senkronize bir kopya, sald\u0131r\u0131yla veya silme hatas\u0131yla birlikte bozulur.<\/p>\n\n\n\n

    3. Tek kopya, tek lokasyon<\/strong>: 3-2-1 kural\u0131n\u0131n “saha d\u0131\u015f\u0131 kopya” baca\u011f\u0131 atlan\u0131yor; bina veya a\u011f riskine kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir koruma kalm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

    4. Saklama penceresi, fark edilme s\u00fcresinden k\u0131sa tutuluyor<\/strong>: Bir fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 olay\u0131n\u0131n fark edilmesi haftalar s\u00fcrebilir; bir haftal\u0131k saklama bu durumda yetersizdir.<\/p>\n\n\n\n

    5. Yedek kapsam\u0131, envanter \u00e7\u0131kar\u0131lmadan belirleniyor<\/strong>: CISA’n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi gibi, \u00f6nce neyin yedeklenmesi gerekti\u011finin listelenmesi atlan\u0131yor; kritik bir sistem kurgunun d\u0131\u015f\u0131nda kalabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

    Yedekleme Bir \u00dcr\u00fcn De\u011fil, Bir Politikad\u0131r<\/h2>\n\n\n\n

    Bulut yedekleme bir \u00fcr\u00fcn de\u011fil bir politikad\u0131r; politikan\u0131n iki say\u0131s\u0131 RPO ve RTO’dur, iki \u015fart\u0131 a\u011f d\u0131\u015f\u0131l\u0131k ve test edilmi\u015fliktir. Bu d\u00f6rt unsur yaz\u0131l\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve s\u00f6zle\u015fmeye ba\u011flanm\u0131\u015f de\u011filse, elinizdeki “yedek” bir varsay\u0131mdan ibarettir.<\/p>\n\n\n\n

    Dorabase, T\u00fcrkiye’de konumlu veri merkezi altyap\u0131s\u0131 \u00fczerinden yedekleme ve felaket kurtarmay\u0131 y\u00f6netilen hizmet<\/a> kapsam\u0131nda sunar. KVKK a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye’de muhatap t\u00fczel ki\u015filik bulunmas\u0131 ve 7\/24 izleme, yukar\u0131da say\u0131lan yedi sorunun ikisine do\u011frudan yan\u0131t verir.<\/p>\n\n\n\n

    \n

    Yedekleme ve felaket kurtarmay\u0131 y\u00f6netilen hizmet olarak devralal\u0131m; siz RTO hedefinizi s\u00f6yleyin, mimariyi biz kural\u0131m.<\/p>\n Yedekleme ve Felaket Kurtarma Hizmetini \u0130nceleyin \u2192<\/a>\n<\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \n

    Bulut yedekleme nedir, ne i\u015fe yarar?<\/h4>\n

    Verilerin kurum a\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki bir veri merkezinde, geri y\u00fcklenebilir s\u00fcr\u00fcmler h\u00e2linde saklanmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fe yararl\u0131\u011f\u0131 eri\u015fimde de\u011fil geri d\u00f6nebilmededir: donan\u0131m ar\u0131zas\u0131, silme hatas\u0131 veya fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131ndan sonra belirli, \u00f6nceden bilinen bir ana d\u00f6nmeyi sa\u011flar; bu da kurtarmay\u0131 tahmine de\u011fil plana dayand\u0131r\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    Bulut yedekleme ile yerel yedekleme aras\u0131ndaki fark nedir?<\/h4>\n

    Yerel yedekleme ayn\u0131 binadad\u0131r; h\u0131zl\u0131 geri y\u00fckler ama bina veya a\u011f etkilenirse birlikte kaybolur. Bulut yedekleme farkl\u0131 lokasyondad\u0131r; lokasyon riskini kald\u0131r\u0131r, b\u00fcy\u00fck veri setinde geri y\u00fckleme genellikle daha uzun s\u00fcrer. Do\u011fru kurgu \u00e7o\u011funlukla ikisinin birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hibrit modeldir.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    Bulut yedekleme fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 korur mu?<\/h4>\n

    Yaln\u0131zca yedek \u00fcretim a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaysa ve \u00fczerine yaz\u0131lam\u0131yorsa korur. \u00dcretim kimlik bilgileriyle eri\u015filebilen ya da s\u00fcrekli senkronize edilen bir kopya, sald\u0131r\u0131da birlikte \u015fifrelenebilir. KVKK rehberi de yedek veri setlerinin a\u011f d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 do\u011frudan \u015fart ko\u015fuyor.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    RTO ve RPO nedir, nas\u0131l belirlenir?<\/h4>\n

    RPO geri d\u00f6n\u00fclecek zaman noktas\u0131n\u0131, RTO ise kurtarman\u0131n s\u00fcresini g\u00f6sterir (NIST SP 800-34 Rev. 1). Belirlemek i\u00e7in iki soru yeterlidir: bir saatlik veri kayb\u0131 ka\u00e7a mal olur, sistem kapal\u0131yken saatlik kay\u0131p nedir. NIST, RTO ile yeniden i\u015fleme s\u00fcresinin toplam\u0131n\u0131n azami tolere edilebilir kesintiyi (MTD) a\u015fmamas\u0131n\u0131 s\u00f6yler.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    Bulut yedekleme ile bulut depolama ayn\u0131 \u015fey mi?<\/h4>\n

    De\u011fildir. Bulut depolama dosyan\u0131n g\u00fcncel h\u00e2lini tutar ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flar; bulut yedekleme ge\u00e7mi\u015f s\u00fcr\u00fcmleri ve saklama penceresini tutar. Depolama servisindeki bir dosyay\u0131 sildi\u011finizde \u00e7o\u011fu durumda kopyas\u0131 da silinir; yedeklemede o dosya geri getirilebilir.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    KVKK bulut yedekleme i\u00e7in ne zorunlu k\u0131l\u0131yor?<\/h4>\n

    KVKK Ki\u015fisel Veri G\u00fcvenli\u011fi Rehberi, yedek veri setlerinin a\u011f d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131, yaln\u0131zca sistem y\u00f6neticisinin eri\u015fmesini, verilerin \u015fifrelenmesini ve her bulut \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ayr\u0131 \u015fifreleme anahtar\u0131 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Sa\u011flay\u0131c\u0131 da veri sorumlusuyla m\u00fc\u015ftereken sorumludur.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    Yedekleme ne s\u0131kl\u0131kla yap\u0131lmal\u0131 ve ne kadar saklanmal\u0131?<\/h4>\n

    S\u0131kl\u0131\u011f\u0131 RPO belirler; saklama penceresini ise bir olay\u0131n fark edilme s\u00fcresi belirler. Fark edilmesi haftalar s\u00fcren bir \u015fifreleme olay\u0131nda bir haftal\u0131k saklama yetmez. CISA, en az yedi g\u00fcn geriye d\u00f6n\u00fck geri alabildi\u011finizi d\u00fczenli olarak test etmenizi \u00f6neriyor.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    Bulut yedekleme maliyetini ne belirler?<\/h4>\n

    Fiyat\u0131 d\u00f6rt bile\u015fen belirler: korunan veri hacmi, kurtarma noktas\u0131 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, saklama s\u00fcresi ve hedeflenen geri y\u00fckleme h\u0131z\u0131. Mutlak bir rakam vermek yan\u0131lt\u0131c\u0131d\u0131r; ayn\u0131 veri hacmi, RPO dakikalara indi\u011finde ve saklama penceresi uzad\u0131\u011f\u0131nda kat kat farkl\u0131 fiyatlanabilir.<\/p>\n<\/div>\n\n

    \n

    Kurumsal bulut yedeklemede sa\u011flay\u0131c\u0131 se\u00e7erken hangi kriterlere bak\u0131lmal\u0131?<\/h4>\n

    Yukar\u0131daki yedi soruya bak\u0131n: RPO\/RTO’nun s\u00f6zle\u015fmede rakamla yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131, yede\u011fin \u00fcretim a\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131, silmenin nas\u0131l engellendi\u011fi, geri y\u00fckleme testi s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, anahtar y\u00f6netimi, verinin bulundu\u011fu \u00fclke ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f plan\u0131; bunlar\u0131n alt\u0131s\u0131 s\u00f6zle\u015fme meselesidir, biri teknoloji.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/h2>\n
      \n
    1. Ki\u015fisel Verileri Koruma Kurumu, Ki\u015fisel Veri G\u00fcvenli\u011fi Rehberi (Teknik ve \u0130dari Tedbirler)<\/em>, Ocak 2018 kvkk.gov.tr<\/a><\/li>\n
    2. Ki\u015fisel Verileri Koruma Kurulu, Ki\u015fisel Veri \u0130hlali Bildirim Usul ve Esaslar\u0131na \u0130li\u015fkin 24.01.2019 tarih ve 2019\/10 say\u0131l\u0131 Karar<\/em> kvkk.gov.tr<\/a><\/li>\n
    3. NIST, SP 800-34 Rev. 1, Contingency Planning Guide for Federal Information Systems<\/em> csrc.nist.gov<\/a><\/li>\n
    4. NIST CSRC Glossary, Recovery Time Objective<\/em> csrc.nist.gov<\/a><\/li>\n
    5. NIST CSRC Glossary, Recovery Point Objective<\/em> csrc.nist.gov<\/a><\/li>\n
    6. CISA, Back Up Business Data<\/em> cisa.gov<\/a><\/li>\n
    7. Uptime Institute, Annual Outage Analysis Report 2026<\/em> (bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131, 13.05.2026) uptimeinstitute.com<\/a><\/li>\n
    8. ENISA, Threat Landscape<\/em> (konu sayfas\u0131) enisa.europa.eu<\/a><\/li>\n
    9. ENISA, ENISA Threat Landscape 2025<\/em>, 01.10.2025 enisa.europa.eu<\/a><\/li>\n
    10. ISO, ISO 22301:2019, Security and resilience, Business continuity management systems, Requirements<\/em> iso.org<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n